«Саза» журналы

Бир ойдың күши

Қатты суўықтанда қәўипли

Бул ўақыя Америкада, темир жол станциясында жумыс ислеўши әпиўайы хызметкер менен жүз берди.
Байрамнан алдынғы күн еди. Станция ҳәкимшилиги хызметкерлерин ертерек үйлерине қайтарыўды уйғарды. Бир топар хызметкер жергиликли әдетке муўапық, байрам алды отырыспақ өткериўди шешти, яғный мәс болмақшы болды ҳәмде оны жақсылап атқарды. Соң ҳәммеси кейиплери асып, үйлерине тарқасты. Бирақ, Ник Сицман атлы хызметкерди басқа шериклери билместен музлатқыш-вагонда сыртынан жаўып кетти.


Бийшара Ник узақ ўақыт вагонның есигин қақты, бақырды, жәрдемге шақырды, лекин оны ҳешким еситкени жоқ – станцияда адам жоқ еди. Ник кисесинен шақкысын алып, есикти тырмалаўға киристи. Бирақ, музлатқыштың жуўан есигине кишкене шаққы қарсы келе ала ма?  Жүдә қатты тоңып, ол музлатқыштың дийўалында шаңарақ ағзаларына жан тапсырыўынан алдын хат жазып қалдырды: «Суўықтан мен қатып қалдым. Қолларым маған бойсынбай атыр. Тезирек уйқылап қалсам еди…»
Ник Сицманның денеси ертеңине табылды. Бул өлимның айрықшалығы болмағанында (мәс болып суўықта қатып қалып, жан тапсырғанлар қанша?!) жергиликли ғалаба қураллары ҳәм адамзат ушын ол белгисиз болып қалған болар еди. Гәп мынада – тап сол күни музлатқыш-вагон ислемей турған екен! Оның иши жыллы температурада еди!
Солай етип,  Ник Сицманды набыт еткен суўық температура емес, ал оның суўықтан өлемен деген ой-пикири еди. Анығырағы – Никтиң өлимине ның «Музлатқыштың иши қатты суўық!» деген надурыс ой себепши болған. Бул ойды ҳақыйқатлық деп түсинген мий, дәрҳал денесине «Жүдә суўық! Тоңамыз!» деген команда берген. Денениң командаға бойсыныўдан басқа шарасы қалмады.
Қызық жери, қәнигелер денени жарып көргенде, Никтиң ҳәдден тысқары суўықтың ақыбетинен жан тапсырғаны тастыйықланды. Никтиң бир надурыс ойы оның денесин суўыққа қатырды.
Бул қалайынша болыўы мүмкин? Себеби, адамның пүткил организмге буйрық бериўши мийи турмыс ҳақыйқатлығының ҳәм оған аң усыныс етип турған мағлыўматтың парқын ажырата бермейди. Бизиң аңымыз ҳақыйқатында да турмыстың емес, ал бизлердиң өзлеримиздиң қыялымызда жаратылатуғын ой-пикирлеримизден қурылады. Қыялымызда жаратылатуғын образлардың ҳақыйқый барлыққа жақынлығы яки узақлығының әҳмийети жоқ. Адам қыял еткенлерин, ойында салғанларын аңға жөнелтеди, ал аң оларды бизиң басымыздан кеширгизеди.
Сораў: Не ушын бир ўақыя, ҳәрекет, қубылыс биреўди физикалық яки руўхан женшеди, ал басқа биреўди табысқа ҳәм әўметке алып келеди?
Жуўап: Өмир жаман да ҳәм жақсы да емес; оның жақсы яки жаман болыўын болып атырған ўақыяларға ҳәм қоршаған әтирапқа бизлердиң қатнасығымыз анықлайды.

Бир ойдың күши менен аязлаўды 15 минутта жеңиў?
1999 жылы немец физиологлары ҳинд йоглары ҳәм тибет монахлары арасында бирқанша экспериментлер өткерип, аңның организм көрсеткишлерине ҳәм адамның ишки органларына тәсирин анықлады. Ойдың күши менен аязлаўды 15 минут даўамында жеңиўди, 5-10 минут ишинде бас аўырыўды қойдырыўды ҳәм бирнеше минутта ашық жарадан қан ағыўын тоқтатыўды эксперимент өткериўши илимпазлар ҳайран қалып белгилеп отырды.
Изертлеўшилерге ойдың жаман тәсири де ҳайран қаларлық жаңалық болды. Айырым монахлар ойдың күши менен өзиниң денесинде күйик жараларды ҳәм ҳәтте қаны ағып турған жараларды пайда етти. Ал бир монах европалыларды улыўма тилден қалдырды. Эксперимент пайытында саппа-саў монах бирнеше минут ишинде, «орнынан қозғалмастан» «аязлады» - сол замат онда аязлаўдың барлық белгилери анықланды: дене температурасы көтерилди, тамағы ҳәм мурны исинди ҳәмде таңланып турған изертлеўшилердиң көз алдында, бирнеше минут ишинде медитация жолы менен ол толық саппа-саў адамға айланды!
Бул «карамат»лардың барлығы камераға түсирип алынды ҳәм дүньяжүзине белгили «Дискавери» телканалы ушын жаратылған ҳүжжетли фильмнен орын алды.
Бизлерге мектептен «материя бирлемши, аң екилемши» деп үйреткенлери ядыңызда ма? Ямаса «илимий марксизм-ленинизм» сабағынан «материя аңды анықлап береди» дегени ше? Жоқарыда келтирилген тәжирийбе жуўмақлары бул материалистлик дүньяқарасқа сәйкес келмей турғаны сизге де билинген шығар… Яғный, аң (тек адамның емес, ҳәтте шөжениң де) – материаллық өмирге тәсир ете алады екен.
Мысаллар ушын узақтан айланбаймыз. Бул теорияны әмелде тексерип көриўдиң ең әпиўайы усылы бар. Эксперимент ушын жақын-жуўықларыңыздың яки досларыңыздың биреўин таңлаң. Оның қолларын сондай етип услаң – оның пульсинде тексерип туратуғындай болың, ҳәм оннан даўысын шығарып, өзи туўралы жағымлы гәплер (мысалы, мен саў-саламатпан, ақыллыман, шырайлыман…) айтыўын сораң. Кейин, өзи туўралы жағымсыз гәплер айтсын (мысалы, мен кеселмен, жарлыман, ақылсызбан, бахытсызбан…). Кейин, роллер менен алмасып, экспериментти қайтарың.
Бул әпиўайы эексперимент нәтийжесинде не жүз бериўи мүмкин? Сөйлеўшиниң пульсин услап турған адам жағымлы гәплер айтылғанда пульстиң бир тегис, қәтержам урып турғанын, ал жағымсыз гәплерден оның «секиргенин» бақлайды. Парапсихологлардың тастыйықлаўынша, өзи туўралы жағымсыз гәплер айтып атырған адамның энергетикалық биополесинде «сыныўлар» жүзеге келеди, ал аурасының тегис нур шашыўы «энергетикалық хаос» пенен алмасады. Бул жағдайда адамның энергетикалық күши нольге түсип кетеди. Бундай ҳалда ҳешқандай дөретиўшилик ҳақкында гәп болыўы мүмкин емес, бундай пульс, «сынған» энергетика менен адам тек ўайран етиў, бузыў ҳәм т.б. ҳәрекетлерге қадыр болады.
Айтпақшы, бул картина сизди жаманлап, критикалап, урысып, хорлап… атырған жағдайға уқсай ма? Анықланыўынша, бундай жағымсыз пайытта бизлердиң энергетикалық қорғанымызды, биополемизди сындырмақшы болады екен. Енди түсиникли – не ушын бизлер критиканы унатпаймыз, ҳәм бундай ҳалда өзимизди де услаў қыйын…

Саламатлық ҳәм кеселлик бир соқпақтан жүреди…

Бир надурыс ойдың адамды жоқ ететуғынын биз билдик. Ал, ойдың күши менен өмирди сақлап қалыўға ҳәм саламатлықты тиклеўге бола ма? Болады.
Калифорния штатында жайласқан рак кеселин емлеў Орайының директоры, танықлы америкалы онколог  Карл Симонтон дейди: «Денсаўлығын тиклеўди қәлеўши наўқастың аңында болып атырған барлық нәрсе – оның саламатлығының гилти». Доктор Симонтон ҳәм оның коллегалары жағымлы визуализация (яғный, жағымлы психикалық тастыйықлаўлар, келешектеги турмыс туўралы жағымлы «картиналар») усылы менен мыңлаған адамларды өлим қармағынан сақлап қалды. Олардың бири – Мартин Брофман:
«34 жасымда мен емлеўханаға түстим ҳәм докторлар маған «арқа мий рак» деп диагноз қойды. Мен тәўир болыўдан үмитсиз жағдайда едим. Докторлар маған еки айдан бир жылға шекем өмир қалғанын айтты. Бирнеше ҳәпте үмитсизликтен кейин, мен өзиме өзим жәрдем етиўге бел байладым.
Мен ҳәр күни еки мәрте 15 минутлық медитация ете басладым. Қыялымда мен өзимниң денемди ҳәм өсимтени көз алдыма келтирдим. Медитацияның ҳәр бир сеансында, мен өсимтениң киширейип баратырғанын көз алдыма келтире бердим. Буның барлығы тек мениң аңымда жүз берди. Ҳәр биримиз қәлеген нәрсемизди қыял ете аламыз. Мен бирдейине рак клеткаларының мениң иммунитетимниң күшинде жоғалып баратырғанын қыял еттим ҳәмде өзиме «мен ҳәр сапары жуўынып атырғанымда рак клеткалары организмимнен жоғала береди» деп айттым. Ишки даўысым маған буның пайдасы жоқлығы туўралы айтып турды, лекин мен оны тынышландырып, өзимниң жақсы болатуғыныма қатты турдым. Ҳәр сапары медитация еткенимде «Күннен күнге мениң денсаўлығым жақсыланбақта ҳәм жақсыланбақта» деп қайтара бердим. Буған нәтийжеде өзимде исене басладым.
Медитациядан тысқары, мен саўалыў сезимимди беккемлеў ушын басқа усыларды қолландым. Денемде қандайда бир аўрық яки жағымсыз туйғы пайда болғанда, мен булардан қорықпай, «булар өсимтени жоқ етип атырған энергия» деп айта бердим. Аўқат жеп атырғанымда мен «Бул аўқат мениң саламатлығымды тиклеўши энергия береди» деп айтыўды да умытпадым.
Бул усылдың маған тәсир ететуғын туўралы менде улыўма түсиник жоқ еди ҳәм оның тәсири туўралы ҳалыма қарап баҳа бериўди шештим.
Аңымды қайтадан программаластырыўды баслағанымнан берли еки ай өтип, маған докторға баратуғын пайыт келди. Доктор ҳайран қалды: ол өсимтениң қалдығында таба алмады. Ол көзлерине исенбес еди. Мен доктордың усындай ҳайран қалатуғынын да қыял еткен едим. Мен үйиме бир қулаш жылмайыў менен қайттым».
Бахтымызға Мартин Брофман менен болған жағдайлар басқалаларда да ушырасты. Усыған уқсас усыллар – дуўа етиў, өзин исендириў, жақсылыққа дыққатланыў ҳәм жағымлы ой-пикирлерди жаратыў менен саламатлығын тиклеп алған мысаллар баршылық. Бул усыллардың бирден бир шәрти - әўметке исеним. Белгили болғанындай, исеним қайталаўдан келип шығады. Психологлардың тастыйықлаўынша, узақ ўақыт даўамында бир нәрсени ислесек яки қайталасақ, аңды оған исендириўге зорлаўдың кереги жоқ. Аңның өзи мийге қыялымызда пайда болған картинаны әмелге асырыўға буйрық береди. Өз нәўбетинде, мий аңнан алынған буйрықты денеге орынлатады.


Жасаўдың дана усылы

Еми жоқ кеселликлердиң емлениў усылын докторлар ҳәм илимпазлар қалайынша түсиндирип бере алады? Ҳешбир дәри ҳәм техника әмелге асыра алмайтуғынды тәўир болыўға күшли исеним әмеллей алыўы мүмкин бе?
«Мүмкин, - дейди И.П. Павлов атындағы физиология институтының илимий хызметкери, биология илиминиң докторы Борис Крылов. – Жақында илимпазлар тоқымалар ҳәм қан клеткалары тәрепинен ислеп шығылатуғын молекула – дифенсинди ашты. Олар аўрық сезимин тоқтата алады, тәбийий антибиотик ролин атқарады, организмниң ишки қорғаныў хызметин иске қосады. Мысалы, заманагөй емлеў усыллары әмеллей алмайтуғын рак клеткаларын жоқ етиўге олардың қурбы жетеди. Бул молекулаларды ислеп шығарыўға не тәсир ететуғын ҳәзирше мәлим емес. Лекин, олардың тәсириниң нәтийжеси ҳәр бир наўқаста индивидуал екенлиги анық. Болмаса, айырымлардың тәўир болғанлығын ҳәм айырымлардың набыт болыўын түсиндириў қыйын. Оларды иске қосыўға мүмкин «исеним»ниң әҳмийети бар шығар».
Келиң, илимпаздың болжаўын ядлап қалайық: исеним дифенсинниң ислеп шығылыўына алып келеди. Егерде бул усындай болса – мен буннан ҳеш гүманланбайман, - өзи тәўир болыў (сондай-ақ, өзин жоқ етиў) процессин бизлердиң ойларымыз иске асырады. Ойларымыз болса – тәўир болыўға (яки набыт болыўға) исенимди береди. Мине сонлықтан, ҳәр бир адамның (наўқас, саламат, жас яки кексе) ең әҳмийетли иси - өзиниң ойларын басқарып үйрениў! Өмир гөззал болғанлықтан биз өзимизди ҳәм қоршаған әтирапты жағымлы етип қабыллаўымыз тийис. Өмирде жаман яки жақсы нәрсе жоқ – барлығын бизлердиң көз-қарасымыз анықлайды. Сонлықтанда бул – Жерде тиришиликтиң ең дана, қуўанышлы, жаратыўшы ҳәм пайдалы усылы.


Г.Хабибулин, Россия
Редакцияда аўдарылды