«Саза» журналы

Перзентлериңизди басқаға бериўши болмаң!


Турмысымда жағымсыз ўақыя-лардың гүўасы болдым. Мийимди тынышлатып, ақыл жүритип қарасам – бул жағымсыз ўақыялардың лийкини бар болып шықты. Келиң, бастан айтып берейин.


Ата-анамыздан алтаў туўылдық. Бизлер кишкене пайытлары ортаншы инимиз Талғат еле қырқ күнге толмай Жаңабай деген ағайинимизге берилди. Еси пүтин бирде-бир ата-ана өз қәлеўи менен өз перзентин басқаға бермейди, егерде кимпир-ғарры мәжбүрлемесе…

Арадан онлаған жыллар өтти. Жаңабай ағадағы апамыз қайтыс болды. Әкеси азанлы-кеш жумыста болғанлықтан, енди он жастан өткен Талғат көшеде көп ойнайтуғын болды. Қой дейтуғын хожа жоқ, нағыз көшениң баласы болып жетилисе баслады. Оның үстине өгей анасы пайда болды. Талғат пенен жаслы оныңда баласы бар еди. Басланды бәсеке… Келген қатын қояма, енди Талғат сақлап алған үйге сыймай баслады. Бул жағдайды жақын қоңсылары сезип, бизлердиң кемпир апамызға суўық хабарды жеткерди. Апам өз қәтесин түсинип ҳәм оны дурыслаўға ҳәрекет етип, Талғатты бизлерге қайтадан қосыўдың илажын көрди.

Мине, Талғат қайтадан бизлердиң семьяға қосылды. Он жастан өткен, еси енген бала үйимизде өзин еркин, өзиниң үйиндей етип сезе алмайтуғын еди. Бир неше мәрте қашыпта кетти. Жыллы сөзлер менен оны сонша мәрте қайтардық.

Үйде ҳәммемиз Талғаттың тезирек бизлерге «қосылып» кетиўи ушын оған дыққатлы, меҳрли қатнаста болдық. Дана ата-бабаларымыз «Болар бала бес жасынан белгили» деп айтып кеткен. Яғный, адамның дүньяқарасы, ойланыў тәризи, минез-әдетлери ҳәм тағы басқа әҳмийетли пазылетлери бес жасқа шекем орнайды. Бес жастан кейинги билимлер де әҳмийетли, лекин алдыңғы билимлер сол адамның турмысының тийкарын (фундаментин) қурайды.

Солай етип, Талғат ҳақыйқатында да өзи туўылған шаңарақта ҳәм ҳақыйқый туўысқанлары арасында өзин «өгей» сезинди. Аңсыз рәўиште әлбетте. Бизлердиң түсиндириўлеримиз бир тийинға да турмады.

Бүгинлигинде, арадан жигирма жылды өткерип артыма қарасам, ата-анамның шаңарағын көп үлкен ҳәм киши бүлгиншиликке ушыратқан сол Талғат екен. Оның ең ақырғы ҳәрекетлери ҳәммемиздиң еркетайымыз, ең киши инимизди бирнеше жылға бизлерден журдай етти. Енди түсинип отырман – буның бәри Талғаттың өши екен… Аңсыз рәўиште әлбетте.

Бир тәрептен Талғатты жек көремен, екинши тәрептен оны аяйман да… Инимизден айырып бизлерди қыйнағаны ушын жек көремен. Оның турмыс-тәғдийрин көз алдыма келтирип оны аяйман. Ишимизден бахытсызы да Талғат еди. Жасы отыздан өтсе де өзин таба алмай жүрипти нәресте…

Бул ўақыя мени жүдә ренжитип, досларым менен бөлистим. Гәптен-гәп шығып, ата-анасынан басқаға берилген адамлардың турмысы туўралы гүрриң кетти. Олардың турмысы аўыр екен. Ҳәмме усындай деп айта алмаймыз, қала берсе ҳуқықымызда жоқ, лекин бир ата-анадан туўылып, басқа биреўдиң қолында камалға келген биз таныйтуғын инсанлардың турмысы басқаларға салыстырғанда келиспеўшиликлерге әдеўир толы. Себеби, олардың тәғдийри ең басынан бурмаланған.

Ҳәр бир ата-ана перзент көриўди қәлейди, Қудайдан тилеп сорайды. Перзентлерин баўырына басып, маңлайларынан сүйип, қатарынан кем қылмай өсирип, бала-шағалы етип «аяғына турғызып» жибериўди қәлеген ата-ана әрман етеди. Сизиң тилеклериңиз бәржай болып, сизге перзент берилди. Неге сиз оны басқа биреўге бересиз? Көп себеплер ҳәм жағдайлар инбатқа алынып, Ана Тәбият бизге перзент берсе, ал бизлер болса көп себеплер ҳәм жағдайларға ылайық перзент көре алмай атырғанға перзентимизди берсек қалай болғаны? Бул ис Ана Тәбият заңларына қайшы келмес пе екен? Сизлерди таңлап, Сизиң шаңараққа киятырған баланы оның менен ойласпастан, сиз басқа бир шаңараққа берип жиберсеңиз…

Егерде бир шаңарақта перзент туўылмай атырылса ямаса тек қызлар туўылып ул бала туўылмаса – буның себеплери бар. Ҳәмде, бул себеп тек ҳаялда емес. Буның себеплери жүдә көп ҳәмде себеплердиң изинен қуўсаң ата-бабаларға барыпта тақалады. Себеп сапластырылмай турып жақсы нәтийжеге ерисиў мүмкин емес.

Гәптиң пос геллеси, сизде туўылған перзентти биреўге бериўши болмаң. Егерде берип қойған болсаң, онда оны қайтарып алыўшы болмаң.

Ана Тәбият перзентти сизге берди. Перзентсиз жүрген ағайинлериңизге балаңызды берип «жақсылық ислеп атырман» деп ойламаң. Бул истиң ақыбети бахытсызлық пенен өкинишке алып келеди. Сизиң шаңарақта туўылған нәресте сизиң шаңарақта өнип-өссин.