«Саза» журналы

ӨМИР ЖОЛЫҢА ПӘНДИЎ-НӘСИЯТЛАР

 

Өзин қадағалай АЛЫЎДЫҢ ӘҲМИЙЕТИ

Өзиниң жынысый энергиясын қадағалай алатуғын ер адам аз сөйлейтуғын болады. Сондай-ақ, тәбийий түрде салдамлы болып келеди. Оның салдамлылығы, ҳәттеки, сөйлеген сөзлеринде де билинип турады. Усы жерде төмендеги рәўиятты келтирип өтейик:

Бурынғы өткен заманда Рим императоры Цезарь патша Ликургқа хат жиберипти. Хатта былай жазылған екен: «Егер биз сениң сол бир мәмлекетиңди – Лаконияны басып алсақ, оның күлин көкке суўырамыз, жер менен жексен етемиз…». Патша Ликург хатты оқыпты да, қолына папирус алып, оған бир аўыз жуўап жазыпты ҳәм хат келтирген шабандозға услатыпты. Цезарь жуўап хатты оқып, урысқа таяр турған әскерлерин изине қайтарып, алып кетипти. Хатта тек ғана «Егер…» деген бир сөз жазылған еди.

Не ушын Цезар урыс ашпаған, билесизлер ме? Өйткени, бул хат ҳақыйқый еркектиң жуўабы еди. Ол ҳеш қандай да ҳаўайы сөзлерди көпиртип отырмайды, бир сөйлейди. Өзин қадағалай алатуғын еркектиң жуўабы да усындай қысқа болады: «Егер…». Ҳәм болғаны!  

 

 

Турмыста ең аўыры не?

Адамлар менен тиллесип көрсең – ойлағанларының әмелге аса бермеўи олар ушын ең аўыр бататуғыны екен. «Анадай» яки «Мынадай» болыўды қәлейди, бирақ ойлағанындай болмай шықты ямаса толық болмады.

Бирақ, қәдирданларым, сизлерге мыналарды айтаман… Сизлердиң көплеген әрман ҳәм тилеклериңиз орынланды! Тоқтап алып, изге қараң, ойланың: көп тилеклериңиз орынланды ҳәм орынланып атыр.

Өмирде ең аўыры – қәлеўлериң әмелге асып атырғанда шүкиршилик етпеў. «Қудайыңды» умытып кетиў. Дәслеп «жалаңаш» жүргенинде «Қуда қәлесе»ни көп айтамыз, лекин – жетискенликлерге ерисип болғаннан кейин аса кетемиз, «Өзим» деп көкирегимизге урамыз, Оны умытамыз. Усы ең аўыры. Көпшилик усы жерден ары өте алмай қала береди. 

 

Сарқыт ҳаққында…

– Ата! Сарқыт деген не өзи?

– Жасы үлкен, ақсақал адамның қолы тийген, оннан қалған аўқат. Сарқыт – жасы үлкенниң шарапаты, инамы.

– Ата! Оның неси пайдалы? Не ушын сарқыт желинеди?

– Балам! Ески билимлерде айтылыўынша, азықлыққа кимниң қолы тийсе – оның қәсийетлери аўқатқа өтеди екен. Ертеден, руўхый күшке ийе ақсақаллардан қалған азықлықлар сарқыт есапланған. Демек, бул инсанлардан қалған аўқатты қабыл етсең – олардың саған шарапаты тийеди. Ийманлы, инсаплы инсанлардан сарқыт қабыл етсең – ийманлы ҳәм инсап-лы болыўың мүмкин. Түсиндиң бе, қулыным?

– Аўа ата.

– Демек, келген-кеткенниң бәринен сарқыт қабыл ете бериўге болмайды, балам. Ендигиден былай, кимнен сарқыт жеўиңди өзиң шеш.