«Саза» журналы

ӨМИР ЖОЛЫҢА ПӘНДИЎ-НӘСИЯТЛАР

Ҳаял қашан күшинен айырылады?

Ҳаял адам қопал сөйлегенде, урысқанда, жаман сөзлерди айтып бақырғанда өзиниң ишки мистикалық энергиясын, күшин жойытады. Бундай ҳаяллар әўметсиз болып, бәрқулла унамсыз ҳәдийселерди шақырып жүреди. Бул арқалы ҳаял адам өзине тәбият тәрепинен инам етилген кәраматлы күшлеринен айырылады. Соның ушын да, ҳаял адам өзин қандай усласа, қандай сөйлесе, сол тәризде тәбияттан өзиниң күш-қүдиретин, энергиясын алады.

Ҳаяллар ушын оның қандай сөйлеўи оғада үлкен роль ойнайды. Ол дәслеп өзиниң айтып атырған сөзлерин шеттен тыңлап көриўи керек. Яғный, өзин басқа адамның орнына қойып, өзин тыңлап көриўине болады. Ол қандай даўыс пенен сөйлеп атыр? Ҳаял адамлар сол себепли де көбинесе қәнигелерге мәсләҳәт алыў ушын келеди. Яғный оларды ҳеш ким еситпей атырған болады, балалары оны бар екен демейди, күйеўи оған улыўма итибарсыз. Сонлықтан, ҳаял адамлар өзиниң қандай даўыс пенен сөйлеп атырғанлығына, сөйлегенде өзин қандай услап атырғанлығына, сөзлериниң мәнисине айрықша итибар қаратыўы тийис.

КЕРЕК ЖЕРИНДЕ узақласың

Базы ўақытлары мүнәсибетлер оғада шийеленисип, шыдаў мүмкин емес аўҳалға келип қалады. Шаңарақлы өмирден тәжирийбеси бар адамлар жақсы биледи, бир ўақытлар бирге жасаў оғада қыйын болып кетеди. Бундай гезде мүнәсибетлерди үзбеген ҳалда өз ара  дистанция сақлап қатнаста болып турыў керек. Азырақ ўақыт өз алдына жасаў зәрүр. Не ушын? Себеби, бир-бирине бақырысып атырған ерли-зайыплының екеўи де шаңарақ сынақларын көтере алмай атырған болады. Бундай ўақытта тәғдирдиң сынаўларын және де аўырластыра бериўдиң кереги жоқ. Буның ақыбетинде мүнәсибетлер улыўма үзилиске түсиўи мүмкин. Сонда, бир-биреўден ўақтынша узақласыў тийис, гейде хабар алып турған ҳалда. Бул күйеўи ҳаялына материаллық жақтан жәрдем берип турыў керек дегенди аңлатады. Бул ўақыт аралығында ерли-зайыплылар бир-бирин сағынып, өзлериниң сезимлерин қайтадан көрип шығады. Бир-бириниң өмиринде тутқан орнын, әҳмийетин аңлап жетеди. Соның ушын да, бундай гезлерде мүнәсибетлерди толық үзип кетпей, аралықты сақлаған ҳалда ўақты-ўақты менен хабар алып турыў керек.

 

Ҳаял шаңарақтағы шараятты жаратады

Қашан перзентлер бойсынбайтуғын болып қалады? Егерде ҳаял күйеўин тыңламаса! Ҳаял тынышсызланғанда ҳәм эмоционаллық турақсыз болғанында, яғный шарбая болып қалса – оны басқарыў қыйын болады ҳәм перзентлер де қолдан кетеди. Перзентлердиң өзлерин унамсыз тутыўы, айтқанды ислемеўи, басқарыўға бойсынбаўы, жаман оқыўы – буның барлығы ата-аналардың өзлерин қәйтип тутыўына байланыслы реакция. Бала бәрқулла ата-аналар менен не болып атырғанын сезеди. Қәўетердесиз, тырысып турыпсыз, стресстесиз, ашыўыңыз келип тур, баланың әкеси менен бақырыстыңыз – перзентиңиз аўырады, жекиринеди, айтқанды тыңламайды, жаман оқыйды. Егер сиз өзиңизди, сезимлериңизди түсинбесеңиз, ҳәрекетлериңиздиң себеп-ақыбет байланысын билмесеңиз – перзент тәрбиясы ҳаққында оқығаныңыздың не пайдасы бар?

Ҳаял басық, тыныш, кеңпейил, күйеўи менен мүнәсибетлери жақсы болғанында – перзентке байланыслы машқала улыўма пайда болмайды. Қандай да бир сыйқырлы жол менен перзент басқарылатуғын, тыныш ҳәм тәрбиялы болып қалады. Күйеў менен дурыс мүнәсибет орнатып алмастан бурын балалардың тәрбиясы және дурыс аналық ҳаққында ойлаў – бул баланы дурыс раўажландырыў ҳәм тәрбиялаўдың әҳмийетли бир бөлегин таслап, үстинен атлап өтип кетиў дегени. Және кимниң болса да өмири менен шуғылланып, ал өзиникине қарамаў.

Перзентлер ушын ең бахытлы ўақытлар – ата-анасын бирликте, бир жуп сыпатында көрген ўақытлары.

Шаңарақтағы шараят тиккелей ҳаялға байланыслы. Соның ушын да, ең жақсы тәрбия ҳәм усыл – бул шаңарақтағы татыўлық пенен муҳаббат. Сонда перзентлер арқайын өсип, раўажланыўы мүмкин.